|
| |
Podbudowy z
kruszyw stabilizowanych mechanicznie
zamiast podbudów z tłucznia klinowanego
Przez wiele lat w polskim drogownictwie stosowano
do podbudów popularne "tłuczniówki" - podbudowy wykonywane z tłucznia
klinowanego klińcem. Jakkolwiek ten typ podbudowy był bardzo popularny, to
jednak posiada on wiele wad, wśród których można na przykład wymienić kłopoty
z uzyskaniem poprawnego zagęszczenia warstwy. Jak wspominają starzy praktycy,
"czasami trzeba było dorzucić do tłucznia trochę gliny żeby osiągnąć
pożądane zagęszczenie i dobry stopień stabilności podbudowy".
Inną wadą takich podbudów jest utrata zdolności do przenoszenia obciążeń
na skutek "rozjeżdżania się" tłucznia pod wpływem działających
sił pionowych. Rozwiązanie alternatywnym, znanym już od wielu lat, były
podbudowy z mieszanek mineralnych o ciągłym uziarnieniu, stabilizowanych
mechanicznie. Krzywe graniczne takich mieszanek można było znaleźć na przykład
w fundamentalnym dziele "Zarys geotechniki" Z.Wiłuna.
Jakie są cechy i zalety podbudów z mieszanek
o ciągłym uziarnieniu:
- ich uziarnienie jest ciągłe, więc zawiera równomiernie stopniowany udział
każdej frakcji kruszywa, najczęściej łamanego,
- w mieszance konieczna jest obecność ziaren poniżej 0,075 mm (min. 2% m/m) -
ziarna te razem z wodą tworzą w mieszance "smar" konieczny do prawidłowego
zagęszczenia mieszanki,
- mieszankę układa się w optymalnej wilgotności,
- otrzymana podbudowa jest warstwą całkowicie podatną, niegenerującą spękań
skurczowych (i dalej odbitych),
- w zależności od krzywej uziarnienia i rodzaju kruszywa, podbudowa
charakteryzuje się dobrą lub bardzo dobrą nośnością.
Mimo oczywistych zalet i przewagi tego rodzaju
podbudów nad tłuczniem, "tłuczniówki" trzymają się mocno. A
szkoda! Bo od 5 lat mamy bardzo dobrą polską normę na mieszanki mineralne do
podbudów.
Norma
PN-S-06102:1996
"Drogi samochodowe. Podbudowy z kruszyw stabilizowanych mechanicznie."
Norma ta zastąpiła normę BN-64/8933-02. Dla
wyjaśnienia, w normie podano definicje:
- stabilizacja mechaniczna - proces technologiczny polegający na
odpowiednim zagęszczeniu, w optymalnej wilgotności, kruszywa o właściwie
dobranym uziarnieniu,
- podbudowa stabilizowana mechanicznie - warstwa lub warstwy
konstrukcyjne nawierzchni służące do przenoszenia obciążeń od ruchu na podłoże.
Podstawowe zalecenia normy:
- mieszanka kruszyw powinna charakteryzować się krzywą uziarnienia (ciągłego)
mieszczącą się między krzywymi granicznymi pól dobrego uziarnienia (rys.
poniżej),
- jako składniki mieszanki można stosować: kruszywa łamane, żwir i
mieszanki, kruszywa z żużla wielkopiecowego kawałkowego (sezonowanego),
- uziarnienie mieszanek: 0/32,5 mm i 0/63 mm,
- wymiar największego ziarna kruszywa nie powinien przekraczać 2/3 grubości
warstwy podbudowy układanej jednorazowo,
- materiały do wykonywania podbudowy powinny spełniać wymagania dotyczące
nieprzenikania cząstek między podbudową a podłożem,
- minimalna grubość warstw podbudowy powinna wynosić:
- dla kruszyw łamanych i żużli: 10 cm
- dla kruszyw naturalnych: 12,5 cm
- dla mieszanek kruszyw: 11 cm
- w normie podano także definicję, wzór obliczania i metodę badania wskaźnika
nośności Wnoś.
Rys. Krzywe graniczne pola dobrego
uziarnienia wg normy
Katalog Typowych Konstrukcji Nawierzchni
Podatnych i Półsztywnych GDDP z 1997 r. stosowany do określania układu,
grubości i rodzaju warstw nawierzchni w zależności od kategorii ruchu,
zawiera w wariancie A rozwiązania z podbudową mineralną. Warto zauważyć, że
podbudowę tłuczniową dopuszczono tylko dla kategorii ruchu KR1-KR2,
natomiast podbudowę z kruszywa łamanego stabilizowanego mechanicznie - do
wszystkich kategorii ruchu.
Warto więc stosować nową normę, tym bardziej,
że wielu dostawców kruszyw oferuje w sprzedaży gotowe mieszanki.
Opracował: KBłażejowski (C) 2001
|
